Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Türk yer bilimci, deprem bilimci, akademisyen ve yazardır. Özellikle Marmara Bölgesi’nin tektoniği, aktif fay sistemleri ve deprem riski üzerine yaptığı bilimsel çalışmalar ile kamuoyunu bilgilendirme faaliyetleriyle tanınır. 1999 Marmara Depremi sonrasındaki öngörüleri ve halka yönelik açıklamaları sayesinde Türkiye’de deprem bilinci konusunda öne çıkan isimlerden biri olmuştur.
Erken Yaşamı ve Eğitimi
Şener Üşümezsoy, 14 Kasım 1950 tarihinde İstanbul’un Üsküdar ilçesinde, Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş. İlk ve orta öğrenimini Çapa İlkokulu ve Ortaokulu’nda tamamlamış, 1964-1969 yılları arasında Pertevniyal Lisesi’nde okumuş.
Üniversite eğitimine İstanbul Üniversitesi’nde devam etmiş. Lisans eğitimini Jeoloji Mühendisliği (dönemin Fen Fakültesi Jeoloji Bölümü) alanında tamamlamış, ardından aynı üniversitede yüksek lisans ve doktora çalışmalarını başarıyla bitirmiş. Doktora çalışmasını Istranca Dağları’nın tektonik evrimi üzerine Prof. Önder Öztunalı ile birlikte yürütmüştür. 1991 yılında profesör unvanını almış.
Akademik ve Mesleki Kariyeri
Üşümezsoy, kariyerinin bir döneminde Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nde (MTA) görev almış. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nde uzun yıllar öğretim üyeliği yapmış. Almanya’da bir üniversitede de öğretim görevlisi olarak bulunmuş.
Akademik çalışmalarında Türkiye’nin tektonik yapısı, Kuzey Anadolu Fay Zonu, Marmara Denizi’ndeki doğrultu atımlı fay sistemleri, Karamürsel-Yalova-Çınarcık hattı, Kazdağları ve Menderes Masifi gibi konular üzerinde durmuş. Marmara Denizi’ndeki tektonik yapıya ilişkin üniversite destekli projelerde yürütücülük de yapmış. Günümüzde İstanbul Üniversitesi kayıtlarında kurumdan ayrılmış araştırmacı olarak yer almakta.
Deprem Bilimi ve Kamuoyu Çalışmaları
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy’un kamuoyunda en çok tanındığı alan deprem bilimi. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi sonrasında yaptığı değerlendirmeler ve öngörülerle dikkat çekmiş, deprem riski konusunda halkı bilgilendirmek için aktif çalışmalar yürütmüştür. Televizyon programları, konferanslar ve medya açıklamaları aracılığıyla Marmara Denizi’ndeki fay yapıları ve olası senaryolar hakkında görüşlerini paylaşmış.
Deprem konusunda kaleme aldığı başlıca eserler arasında şunlar yer alır:
- 17 Ağustos Sonrası Marmara’da Deprem Riski
- Vatandaş için Deprem Rehberi
- İstanbul Depremi
- Marmara’dan Ege’ye Deprem Riski (daha yakın tarihli bir çalışması)
Bu kitaplarda teknik bilgileri sadeleştirerek geniş kitlelere ulaştırmayı hedeflemiş.
Yazarlık ve Diğer Çalışmaları
Jeoloji ve deprem alanlarının yanı sıra ekonomi, tarih, jeopolitik, enerji politikaları ve strateji konularında da çok sayıda kitap ve makale yazmış. Ulusal sol düşünce çerçevesinde eserler vermiş, 2002’den itibaren Türk Solu gazetesi ve İleri dergisinde düzenli yazılar kaleme almış. 2010 yılında kurulan Ulusal Parti’de İdeolojik Büro Başkanlığı görevini üstlenmiş. Kırım Tatarı kökeni nedeniyle Kırım Türklerinin bağımsızlık mücadelesine de destek vermiş.
Diğer eserlerinden bazıları:
- Petrol Düzeni ve Körfez Savaşları (Şamil Şen ile)
- Dünya Sistemi ve Emperyalizm
- Türkiye’nin Kesik Damarları
- Tarih ve kimlik konulu çeşitli incelemeler
Medya ve Kişisel Yaşam
2012 yılında TV8’de yayımlanan Trophy Türk ve 2013’te Show TV’de yayınlanan Ben Burdan Atlarım yarışmalarına katılmış. Uzun yıllardır vücut geliştirme ve yüzme ile ilgilenmekte, bu konudaki disiplinini kamuoyuyla da paylaşmakta.
Şener Üşümezsoy, İstanbul’da yaşamakta ve deprem, tektonik ile ilgili güncel gelişmeler hakkında görüşlerini paylaşmaya devam etmekte. Hem bilimsel çalışmaları hem de halkı bilgilendirme çabalarıyla Türkiye’de deprem farkındalığına katkı sağlayan önemli isimlerden biri olarak kabul edilmekte.
